تبلیغات
شیخ ابوالحسن خرقانی (352_425 ه.ق) - بررسی های باستان شناسی درقلعه نو خـــــــــــــــرقان، کهنه قلعه (بخش دوم)
شیخ ابوالحسن خرقانی (352_425 ه.ق)
شیخ ابوالحسن می گوید:برهمه چیزی کتابت بود،مگربرآب.اگرگذرکنی بردریا،ازخون خویش کتابت کن تا آن کس که درپی تو درآیدداند،که عاشقان ومستان وسوختگان رفته اند...
داغ کن - کلوب دات کام
داغ کن - کلوب دات کام

شواهد وآثارفرهنگی و معماری دراین منطقه نشان می دهد سکونت ازحدود چند قرن پیش ازاسلام وجود داشته وتا اوایل دوره اسلامی ادامه داشته است

 خــــــــــــرقان ومحوطه های شمالی آن راجزء مناطقی دانست که درپیش از اسلام دارای ارتباطات فرهنگی واجتماعی واقتصادی بوده اند

 

 

دربخش اول ازبررسی های باستان شناسی درقلعه نو خرقان،با توجه به گمانه زنی های باستان شناسان میراث فرهنگی کشوردرمحدوده ی مجموعه آرامگاه شیخ ابوالحسن با توجه به گزارشی که میراث فرهنگی کشور-پژوهشکده باستان شناسی دراواخر دهه 70 وپس ازچند دوره بررسی که در خـــــــــرقان انجام داد،منتشر کرد،پرداختیم. دراین مطالعه با بررسی 24 نقطه ی اختیاری درمحدوده ی آرامگاه وبه ویژه در تپه (قبر)کولی به وجود ناحیه ای صنعتی(با توجه به سرباره های کوره سفال وآجر وانبوه سفالینه ها) وهم چنین دربخش غربی وجنوبی آن به گورستان (پیدایش اسکلت انسان) دراین قسمت ازمحوطه پی بردیم.که حاکی از تمرکز جمعیت و زندگی انسان در2  دوره مختلف درخــــــرقان می باشد.که یکی مربوط به زندگی انسان در هزاران سال قبل ازحیات شیخ ابوالحسن خــــــرقانی مربوط میشد ودیگری به دوره ی اسلامی و زمان حیات شیخ ابوالحسن خرقانی ، مربوط میشد.

حال به بررسی سمت شرق و شمالشرقی مجموعه آرامگاه یعنی جایی که "کهنه قلعه " خوانده می شود،می پردازیم.

درسمت شرقی وشمالشرقی مجموعه آرامگاه ،محوطه ای وجود دارد که "کهنه قلعه" خوانده می شود وبنا به شواهد موجودمربوط به پیش از اسلام است.که خود شامل دخمه های دست کن است،که در زیر آن قرارگرفته ودرسطح کهنه قلعه آثاراندکی ازدیواره های کلی باقی مانده است.گمانه هایی که درداخل ودرپایین "کهنه قلعه " زده شد ،نشان داد علاوه بردوره های اسلامی،درعمق پایین تراز2 متر تا سطح خاک بکر سکونت درپیش ازاسلام،تا اوایل دوره اسلامی در این بخش وجود داشته است. ساخت وسازهایی درحول وحوش مجموعه دیده می شود که جزء حریم تعیین شده قرار می گیرد،که درشرق به صورت خانه های مسکونی است .ودرغرب دو ساختمان نیمه تمام که گفته می شود متعلق به مریدان شیخ است که پس ازاتمام آن را وقف آرامگاه می کنند.درشمال آرامگاه تا دیواره ی جنوبی تا گورستان عمومی ،زمین های کشاورزی قراردارد.که با ایجادچند گمانه درآن به اثاری از کف آجری واجاق وچاه برخورد نمودیم،که جزء حریم آورده شده ،هرچند گورستان عمومی خود بر روی تپه ی کم ارتفاعی قرار دارد که پوشیده از سفالینه های عصر سلجوقی وایلخانی و تیموری است.درشرق آرامگاه به فاصله ی 500 متری تا خیابان شهدا انبوه پاره سفالینه های عصرسلجوقی به بعد را دارا می باشد،که قبلا گفته شد می توان به نوعی تمرکز جمعیت پی برد.

کهنه قلعــــــــه ودخمه های زیرآن

محوطه "کهنه قلعه" که درمحل اصطلاحا گبری هم گفته می شود،درشمالشرقی آرامگاه قراردارد.باوجود انکه خود به لحاظ اهمیت تاریخی ومطرح بودن دخمه های دست کن آن می باید جای ویژه ای برای حدود حریم آن قائل گردید،ولی شاید بهتر باشد،مجموعه آرامگاه همراه با محوطه های باستانی اطراف آن به شکل یک منطقه ی باستانی درنظر آید.وبا عنوان مجموعه باستانی آرامگاه وتپه های همجوار به ثبت آثار ملی برسد.در دو مکان غرب وشمالشرقی آرامگاه درغرب با فاصله 50 متری شمالشرق با فاصله ی 200 متری در زیر دو تپه متشکل از رسوبات آهکی تعدادی دخمه دست کن قراردارد که بسیاری ازآنها با کمی اختلاف ازنظر معماری تقریبا یکسان هستند،به علاوه آنکه بعضی از آنها شکل تالاری را القا می کنند که فاقد طاقچه وگودال هستند و شاید کاربرد آنها با دیگر دخمه ها تفاوت داشته باشد.

   

به هرحال با مقایسه های پاره سفالینه های مکشوفه در گمانه XVII درکنارشمالغربی "کهنه قلعه" که ازعمق 45/2 تا سطح خاک بکر داشتیم وسفالینه های دخمه های 5و8 و سفالینه های سطحی "کهنه قلعه" می توان چنین نتیجه گرفت که فضاهای موردنظر و هم چنین خود قلعه در پیش از اسلام مورداستفاده قرارگرفته است.شواهد وآثار فرهنگی و معماری دراین منطقه نشان می دهد سکونت ازحدود چند قرن پیش ازاسلام وجود داشته وتا اوایل دوره اسلامی ادامه داشته است.وجود زیست گاه های شمالی منطقه خــــــــــرقان ، "کهنه قلعه" در خـــــــرقان ومطالعه پاره سفالینه ها ونتایج گمانه زنی هاشاهد براین مدعاست. می توان چنین نظرداد که درآن روزگار باتوجه به مسیر راه گـــــــــــــرگان-شــــــــــــاهرود-دامغـــــــــــــان که راه عبور اقوام پارت وساسانی بوده،درمناطقی چون کهنه قطری رد شمال خـــــــــرقان قلعه دختر،گردنه خوش ییلاق در شمالشرقی خـــــــــــرقان، زرد آبیه در شمال خـــــــــــرقان و بدشت در جنوب خـــــــــــرقان درشرق شــــــــــــاهرود ومناطقی همچون عمادالدین،دو تپه ،قلعه ده ملا در روستای بق درطول راه شـــــــــاهرود به دامغان تارسیدن به ناریشان(دامغان) وحصاردامغان وازآن سوی تاقوشه(قومس) آثارفراوانی از دوره پارت وساسانی داریم.

حال با درنظر گرفتن این محوطه ها وقرارگرفتن آنهادر یک مسیر می توان "کهنه قلعه" خــــــــــــرقان ومحوطه های شمالی آن راجزء مناطقی دانست که درپیش از اسلام دارای ارتباطات فرهنگی واجتماعی واقتصادی بوده اند. این مناطق بعضا بخشی ازآثار معماری شان که پدیدار شده خشت های 10*50*50 به کاربرده شده وازنظرسفالینه ها مشابهت هایی به شرح زیروجود دارد:

1-سفال های داغدار به رنگ قهوه ای                             

   2- وجود دسته های ظروف به شکل پرندگان وظریف

3-سفالینه های نخودی رنگ شامل ظروف ضخیم کنده کاری شده وظریف

4-سفالینه های خاکستری که ادامه سنت اقوام هزاره ی اول است

 

 

در پست های بعد به بررسی زندگی در پیش از اسلام و هم چنین در دوره اسلامی و یکی دیگر از تپه های تاریخی قلعه نوخـــــــــرقان به نام " تپه سیاه ریگی " خواهیم پرداخت...

 

منـــــــــابع:

گزارش گمانه زنی وتعیین حریم باستانی آرامگاه شیخ ابوالحسن خـــــــــرقانی(پژوهش حسن رضوانی نیک ،سازمان میراث فرهنگی کشور،پژوهشکده باستان شناسی)

نشریه آثارباستانی بسطام وقلعه نو خــــــــــرقان (محمدعلی شفیعی،اداره آموزش پرورش شهرستان شــــــــــاهرود،1335)

کعبه دلها،جلوه های عرفانی شیخ ابوالحسن خـــــــــــرقانی(پژوهش و تالیف:سید علی اصغرشریعت زاده)

برج مزار خـــــــــــــــرقان،گوهر برباد رفته (سید رضا محبی نوبری،کارشناس آموزشی هنرهای تجسمی شـــــــــــاهرود)

مجموعه مقالات مردم شناسی ایران (سید علی اصغر شریعت زاده )





نوع مطلب : قلعه نو خرقان، شیخ ابوالحسن خرقانی، 
برچسب ها : شیخ ابوالحسن خرقــــــانی، بررسی های باستان شناسی درقلعه نو خــــــــــــرقان، دهستان خـــــــــرقان، کهنه قلعه، تپه و قبر کولی، قلعه نو خـــــــــرقان،
لینک های مرتبط :

سه شنبه 23 اردیبهشت 1393
پنجشنبه 16 شهریور 1396 06:17 ق.ظ
I'm now not positive the place you are getting your information, however great topic.
I must spend a while finding out much more or understanding more.

Thank you for excellent info I used to be searching
for this info for my mission.
شنبه 14 مرداد 1396 08:18 ب.ظ
Hello there, I found your blog by way of Google while searching for a related topic, your site came up,
it looks good. I've bookmarked it in my google bookmarks.


Hello there, simply turned into aware of your weblog
through Google, and located that it is really informative.
I am gonna watch out for brussels. I'll appreciate in the event you continue this in future.
Lots of people will be benefited from your writing.

Cheers!
جمعه 18 فروردین 1396 11:17 ب.ظ
Thanks for your marvelous posting! I quite enjoyed reading it,
you're a great author. I will always bookmark your blog and
may come back from now on. I want to encourage continue your great writing, have a nice afternoon!
شنبه 27 اردیبهشت 1393 04:39 ب.ظ
سلام
فوق العادست
با اجازت نشرش میدم
رحیمی

سلام
لطف داری
باشه عزیزم اشکالی نداره ......
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


" شیخ ابوالحسن خرقانی " در شهری به نام قلعه نو خرقان با جمعیتی بالغ بر 4000 نفر در 20 کیلومتری محور شاهرود - آزادشهر آرمیده است. مجموعه آرامگاه با توپوگرافی جالب و جذاب به صورت باغ ایرانی است و نهر آبی از کنار آن روان است و در کنار آن مکانی برای استراحت گردشگران در نظر گرفته شده است . درمرکز مجموعه بنای آرامگاه و مسجدی منسوب به شیخ ابوالحسن واقع است. محراب این مسجد که متعلق به دوره ایلخانی است از جمله مهمترین بخش های بنا بوده و تنها محرابی است که رو به مغرب ساخته شده ...

شیخ ابوالحسن بر سر در خانقاه خود چنین نوشته بود «هر که در این سرا در آید نانش دهید و از ایمانش مپرسید ، چه آنکس که به درگاه باریتعالی به جان ارزد البته بر خوان بوالحسن به نان ارزد»
امروزه این گفتار بشر دوستانه ، شعار ملی گردشگری کشورمان است.

Telegram: https://telegram.me/mr6599
facebook.com/kharghani.ir


مدیر وبلاگ : رحیمی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
فرم تماس
نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
امکانات دیگر
br>

 

 

'); //-->
360 ?±U†?¯
هفته نامه 9 دی
راز تی وی
فروشگاه اینترنتی یاران
سایت تفریحی
سایت ابزاردهی
photoshop
کلیه حقوق این وبلاگ برای شیخ ابوالحسن خرقانی (352_425 ه.ق) محفوظ است